16 of 18 jaar: de regel die het vaakst fout gaat aan de kassa

De regel zelf is kort. In Belgie mag je bier en wijn niet verkopen aan iemand onder de 16 jaar, en sterkedrank niet aan iemand onder de 18 jaar. De verkoper is verplicht de leeftijd na te gaan en moet bij twijfel weigeren. Een identiteitskaart vragen mag altijd.

Toch worden er in nachtwinkels verhoudingsgewijs veel overtredingen vastgesteld, en dat komt zelden door onwil. Het komt door de grijze zone.

Waar het misgaat

Het probleem zit bijna nooit bij een fles jenever. Het zit bij de artikelen waarvan niet meteen duidelijk is in welke categorie ze vallen:

• Mixdranken met gedistilleerde alcohol. Een blikje met rum of wodka erin is sterkedrank, ook al smaakt het als frisdrank en staat er maar vijf procent op. Die gaan naar 18.
• Bier en wijn waaraan sterkedrank is toegevoegd. Zodra er gedistilleerde alcohol in zit, verschuift de grens naar 18.
• Aperitieven op wijnbasis. Hier moet je per product kijken. Puur op wijnbasis is 16, met toevoeging van sterkedrank is 18.

Voor de gemiddelde koelkast in een nachtwinkel betekent dat: er staan twee leeftijdsgrenzen in dezelfde deur, soms op dezelfde plank.

Wat in de praktijk werkt

1. Markeer het schap, niet het product. Een sticker op de schapkaart is sneller te lezen dan een etiket op een blik dat je koud in je hand hebt.
2. Zet het in je kassa. De meeste kassasystemen kunnen een leeftijdsvraag per artikel opwerpen. Dat haalt de beslissing weg bij wie er toevallig staat.
3. Spreek af hoe je weigert. Personeel dat weet welke zin het moet gebruiken, weigert makkelijker dan personeel dat ter plekke moet bedenken hoe het dat brengt.

De boetes zijn niet symbolisch. Een administratieve boete kan oplopen van enkele honderden tot enkele duizenden euro's. Controles gebeuren onder meer met mysteryshoppers, dus je merkt vooraf niet dat er gecontroleerd wordt.

Bij ons in de catalogus

Wij zetten bij elk alcoholisch artikel in de productgegevens welke leeftijdsgrens erop van toepassing is. Zie je een artikel waar het niet bij staat, meld het dan. Dan vullen we het aan in plaats van het te laten staan.